نظامي و استراتژيك

Military & Strategic

مقايسه سه اسلحه معروف سازماني

 

ژ-۳

هکلر و کخ ژ-۳، (به آلمانی: Gewehr 3) یک تفنگ جنگی با آتش تنظیم‌پذیر ساخت شرکت هکلر و کخ با همکاری شرکت دولتی  شرکت دولتی اسپانیایی CETME است.

این  جنگ‌افزار در سال ۱۹۵۹ به عنوان سلاح سازمانی ارتش آلمان انتخاب شد و از آن پس در طی چهل سال بیش از شصت کشور از جمله ترکیه، یونان، سوئد، پاکستان، استونی[۲] پرتغال، مکزیک و ایران (در حال حاضر برای ارتش جمهوری اسلامی ایران) آن را برای نیروهای مسلح خود بکار گرفتند. شرکت هکلر-کخ این اسلحه را در سال ۲۰۰۰-۲۰۰۱ از لیست ساخت شرکت خارج کرد.

 

رمز موفقیت ژ-۳ در سادگی و قیمت ارزان ساخت آن است. این سلاح با فشنگ پرقدرت ۷٫۶۲ میلیمتری ناتو تغذیه می‌شود و می‌تواند در حالت تک تیر و رگبار عمل کند و دارای نوعی با قنداق تاشو نیز هست. این اسلحه در زمان جنگ ایران و عراق توسط ایران استفاده شد. ارتش آلمان در سال ۱۹۹۷ نسل جدید این اسلحه با نام ژ ۳۶ را جایگزین ژ ۳ کرد.

 

تاریخچه

بعد از جنگ جهانی دوم و اواسط دههٔ ۱۹۵۰، آلمان غربی مانند دیگر کشورهای عضو ناتو و سازنده جنگ‌افزار، به فکر تجهیز نیروهای نظامی خود با اسلحه‌ای بودند که علاوه بر نیاز به خدمهٔ تک‌نفره (سلاح انفرادی) و خودکار و نیمه‌خودکار بودن و داشتن قدرت یک تیربار (مسلسل) و دقت یک تفنگ، قابلیت پشتیبانی از کالیبر نوع جدید ناتو «‎۷٫۶۲ × ۵۱» را داشته باشد. در ابتدا، آلمان قصد خرید مجوز ساخت سلاح اف‌ان‌فال (FNFAL) بلژیکی را داشت، اما پس از مخالفت بلژیک، پیشنهاد خرید یکی از طراحی‌های شرکت ساخت سلاح اسپانیایی با نام ست‌می (CETME) را ارائه کرد و سپس در سال ۱۹۵۹ شرکت هکلر و کخ (Heckler & Koch) آلمان غربی (واقع در اوبرندورف آم نکا) موفق شد تفنگ خودکار و نیمه‌خودکار ژ۳ را به جهان عرضه کند.

 

در حال حاضر بیش از ۶۰ کشور دنیا از این سلاح استفاده می‌کنند و ۸ کشور از جمله ایران سازنده این سلاح هستند.

توزیع ژ۳ و استفادهٔ آن در جهان منطقه نیروهای دولتی غیر دولتی و یا غیرقانونی

اروپای غربی + -

اروپای شرقی - -

خاورمیانه و شمال آفریقا + *

جنوب صحرای آفریقا * *

آسیای مرکزی - -

آسیای جنوبی * +

آسیای شرقی - -

مناطق اقیانوس آرام - -

آمریکای شمالي - -

آمریکای مرکزی + +

آمریکای جنوبی

بیش از ۴۵ سال است که سلاح ژ۳ بعنوان سلاح سازمانی در اختیار ارتش و نیروهای مسلح ایران است. این سلاح در ابتدا بصورت تعداد محدودی توسط کارخانه هکلر و کخ تحویل ارتش ایران شد. سپس کارخانه اقدام به راه اندازی خط تولید این سلاح در صنایع مسلسل‌سازی ارتش (جنگ افزارسازی فعلی) کرد. پس از پیروزی انقلاب اسلامی، متخصصین آلمانی ایران را ترک کردند. در جریان پیروزی انقلاب اسلامی و با هجوم مردم به کارخانه و اشغال آن بسیاری از مدارک فنی و ابزارهای تولید آن از دست رفت. سپس با تلاش متخصصین کارخانه، خط تولید بازسازی و راه اندازی شد. به دلیل استفاده از این سلاح در ارتش ایران و انعقاد پیمان سنتو بین ۳ کشور ایران، ترکیه و پاکستان، این دو کشور نیز نسبت به انتخاب این سلاح برای نیروهای مسلح خود مبادرت ورزیدند. نمونه‌های جدید این سلاح مجهز به مکانیزم چکاننده ۳ تیر نیز می‌باشد.

مشخصات

 

کالیبر: ‎ ۷٫۶۲ × ۵۱ میلی‌متر برابر با ۰٫۳۰۸ اینچ (‎.308 in)

وزن با خشاب فولادی پر و سرنیزه همراه غلاف آن: ۴٬۹۶ کیلوگرم

وزن بدون سرنیزه و خشاب: ۴٫۲۰۰ کیلوگرم در نوع کامل آن با قنداق پلاستیکی و خشاب پر) ۴٫۷ کیلوگرم

وزن خشاب آلومینیومی: ۱۳۰ گرم

وزن خشاب فولادی: ۲۶۰ گرم

وزن فشنگ: ۲۴ گرم

طول تفنگ با سرنیزه: ۱۲۴٫۶ سانتیمتر

طول سلاح بدون سرنیزه: ۱۰۲٫۶ سانتی‌متر

طول سلاح در حالت بسته: ۸۴ سانتیمتر

طول لوله: ۴۵ سانتیمتر

ظرفیت خشاب: ۲۰ فشنگ

تعداد و گردش خان: ۴ عدد از چپ به راست با ۱٫۵ دور گام.

سرعت اولیه گلوله: ۷۸۰ متر بر ثانیه

نواخت تیر علمی: ۵۰۰ الی ۶۰۰ تیر در دقیقه

نواخت تیر عملی: ۱۲۰ الی ۱۵۰ تیر در دقیقه

برد مؤثر: ۴۰۰ متر در حالت معمول و ۶۰۰ متر با استفاده از دوربین

برد نهایی:۳۷۵۰ متر

معایب و محاسن

ژ۳ به عنوان سلاحی برای کاربرد یک‌نفره بسیار سنگین است. وزن نهایی آن هنگام اتصال سرنیزه با غلاف و پر بودن خشاب، نزدیک به ۵ کیلوگرم است و این وزن زیاد، مانعی برای فرد حمل کننده برای مانور راحت و سرعت‌بخشی به انجام عملیات نظامی است. با اینکه برد نهایی ژ۳ نزدیک به ۳۷۵۰ متر است، اما در بردهای زیاد دارای دقت پایینی است. از معایب دیگری که برای ژ۳ ذکر شده‌است، لگد بسیار سنگین آن است.[۴] در عین حال، دقت ژ۳ در برد کمتر از ۴۰۰ متر بسیار بالاست. نکتهٔ مهم در مورد این سلاح، اثر گذاری بسیار بالای آن است. وجود ۴ عدد خان با گام ۱٫۵ دور، سرعت ۸۰۰ متری مرمی در لحظهٔ خروج از لوله و کالیبر بالای آن (۷٫۶۲)، باعث می‌شود تا گلوله بسیار کشنده باشد و حتی در صورت عدم برخورد با هدف و رد شدن گلوله از کنار آن، به علت چرخش زیاد و تحت تاثیر قراردان هوای مجاور، به هدف صدمه قابل توجهی بزند. این سلاح در صورت سهل‌انگاری در تمیز کردن و نگهداری نامناسب، دارای گیر بسیار بالا است و به این دلیل در جنگ‌های چریکی و شهری استفادهٔ محدودی دارد

 


. AK-47(كلاشينكف)

 

آکا-۴۷[۱] AK-47 که به نام سازنده آن کلاشنیکف (با تلفظ اشتباه کلاشینکف) یا به طور خلاصه کلاش نامیده می‌شود، یک تفنگ تهاجمی یا آتش انتخابی است که تولید انبوه آن از سال ۱۹۴۷ در شوروی آغاز شد و با توجه به سهولت استفاده و نگهداری، قدرت بالا، هزینه اندک تولید و دوام زیاد به محبوب‌ترین تفنگ تهاجمی دنیا تبدیل شد. از زمان آغاز تولید این سلاح تاکنون بیش از ۱۰۰ میلیون قبضه کلاشنیکف در شوروی و کشورهای دیگر ساخته شده‌است که از هر تفنگ دیگری بیشتر است.

 

کلاشنیکف که از فشنگ ۳۹×۷٫۶۲ استفاده می‌کند توسط میخائیل کلاشنیکف مهندس و نظامی روس در جریان جنگ جهانی دوم با الهام از اولین تفنگ تهاجمی جهان یعنی اس‌تی‌جی-۴۴ طراحی شد. در سال‌های بعد تغییرات زیادی بر روی این سلاح صورت گرفت و در دهه ۱۹۶۰ آکاام (کلاشنیکف مدرن) و در سال ۱۹۷۴ آکا-۷۴ که کالیبر آن به ۵٬۴۵ کاهش پیدا کرده و از فشنگ ۳۹×۵٫۴۵ استفاده می‌کند، جایگزین آن شد. از سال ۱۹۹۱ آکا۷۴ ام سلاح سازمانی امروزین روسیه انتخاب شده و از دهه ۱۹۹۰ ساخت سری آکا-۱۰۱ این اسلحه که از کالیبرهای دیگر استفاده می‌کنند آغاز شد.

 

این تفنگ خشاب‌های ۳۰، ۴۰ و ۷۵ فشنگی (قابلمه‌ای) دارد و با روش غیرمستقیم و با فشار گاز ناشی از انفجار باروت مسلح می‌شود و سیستم قفل گلنگدن آن از نوع چرخشی است. این سلاح در سه نوع با قنداق ثابت، تاشو از زیر، و تاشو از کنار ساخته می‌شود که نوع تاشو آن بسبب اشغال فضای کمتر و حمل آسان‌تر مورد توجه است. بسبب کوچکی و سبکی نسبی در جنگ‌های چریکی (پارتیزانی) کارایی دارد. کالیبر اصلی آن ۷٫۶۲ میلی‌متر است؛ ولی در کالیبرهای دیگر نیز ساخته شده‌است. کشورهای گوناگونی (بیشتر از بلوک شرق) و از جمله ایران این سلاح را در انواع گوناگون ساخته‌اند و هم‌اکنون این سلاح به‌سبب کارایی بالا، در سازمان رزم نیروهای مسلح ایران قرار دارد.

 

در دوران جنگ سرد بسیاری از کشورهای جهان به ویژه بلوک شرق این سلاح را بکار گرفتند. در سال ۱۹۵۱ رسماً وارد ارتش روسیه گردید. بدنه آن از فولاد نرم ساخته شده و دیگر بخش‌ها پرس‌کاری شده‌است. سال ۱۹۵۹ ساخت نوع AKM (افتامات کلاشینکف نوین) آغاز شد که برخلاف مدل آ-کا-۴۷ بدنه این سلاح ورقه پرسکاری است و در بخش‌های دیگر تغییراتی نیز داده شده‌است. در ارتش روسیه مدل (AKM) در حال از رده‌خارج‌شدن است و مدل دیگری از این سلاح به نام آکا۷۴ ام که از دید ظاهر و شیوه کار مانند این سلاح است و کالیبر آن کمتر است (۳۹×۵٫۴۵) جانشین آن می‌گردد.

 

شناسه های جنگ افزار

حالات شلیک: تک تیر و رگبار

 

کالیبر: ۷/۶۲ میلیمتر

 

تعداد خان: ۴ عدد

 

گردش خان: از چپ به راست

 

سرعت اولیه گلوله: ۸۱۰ متر بر ثانیه

 

وزن سلاح بدون خشاب: ۳/۲۷۰ کیلوگرم

 

وزن خشاب ها:

 

وزن خشاب ۳۰ تیری فولادی بدون فشنگ: ۳۵۵ گرم

وزن خشاب ۳۰تیری آلمینیومی بدون فشنگ: ۱۷۰ گرم

وزن خشاب ۳۰ تیری کائوچویی بدون فشنگ: ۲۳۵ گرم

طول گام: ۲۳۵ میلیمتر

 

تعداد گام: ۱/۶ دور

 

طول سلاح با سرنیزه: ۱۰۲ سانتیمتر

 

طول سلاح با قنداق فلزی بسته: ۶۶ سانتیمتر

 

طول سلاح با قنداق چوبی، کائوچویی، فلزی باز: ۹۴ سانتیمتر

 

طول کلاش کوتاه ساخت ایران: ۸۰ سانتیمتر

 

نواخت تیر علمی: ۵۵۰ الی ۶۰۰ تیر در دقیقه

 

برد مفید: ۸۰۰ الی ۱۰۰۰ متر

 

برد نهایی: ۲۰۰۰ متر

 

محاسن:

 

به علت کوتاه بودن طول اسلحه و سبک بودن وزن به سهولت قابل استفاده است.

به علت کوتاه بودن طول فشنگ و تغذیه با خشاب­های 30 تیری خدمه تعداد بیشتری مهمات را می­تواند حمل نماید.

به علت کوتاه بودن طول و سبکی وزن هنگام تولید احتیاج به مواد کمتری دارد و از نظر حمل  اسلحه چه از لحاظ فنی و چه از لحاظ تیراندازی و چه از لحاظ ترابری 101 امتیاز بزرگ لجستیکی به شمار می­رود.

میزان عقب­نشینی نسبت به جنگ افزارهای انفرادی که دارای فشنگ­های بلند هستند ناچیز و کم می­باشد.

 نداشتن قطعات متحرک زیاد سبب گیر کم و فرآهم نمودن حجم آتش زیاد می­شود.

معایب:

 

1.       گیر در تغذیه:

 

.       گیر در ادخال

 

. گیر در چفت شدن


M16-A2

ام۱۶ با نام رسمی تفنگ کالیبر ۵٫۵۶ ام۱۶ نام سلسله تفنگ‌های خودکار و نیمه‌خودکار مجهز ساخت شرکت کلت و تحت امتیاز ارتش ایالات متحده آمریکا است. ام۱۶ که در طبقه تفنگ‌های تهاجمی (تفنگ‌های مخصوص جنگ که از فشنگ اندازه متوسط استفاده می‌کنند) است دارای چند نسل مختلف می‌باشد که مدلهای ام۱۶/آ۱، ام۱۶/آ۲، ام۱۶/آ۳، ام۱۶/آ۴ را شامل می‌شوند.

 

این تفنگ در ابتدا با نام ای‌آر-۱۵ (AR-۱۵) شناخته می‌شود و از سال ۱۹۶۳ برای جنگ در جنگل‌های ویتنام وارد ارتش آمریکا شد و از سال ۱۹۶۹ جای ام۱۴ را به عنوان سلاح سازمانی استاندارد ارتش آمریکا در جنگ ویتنام گرفت. یک سال بعد در ۱۹۷۰ سلاح سازمانی ارتش آمریکا در ایالات متحده، اروپا و کره‌جنوبی هم از تفنگ پرقدرت‌تر و بزرگ‌تر ام۱۴ به ام۱۶ تغییر کرد. ام۱۴ از فشنگ‌های پرقدرت ناتو با کالیبر ۷٫۶۲ و طول ۵۱ میلی‌متر استفاده می‌کرد اما فشنگ مخصوص ام۱۶ فشنگ متوسط ۵٫۵۶x۴۵ میلی‌متری است. سلاح‌های مختلف خانواده ام۱۶ جنگ ویتنام به این سو سلاح سازمانی اصلی ارتش آمریکا به شمار می‌روند.

 

از سال ۲۰۱۰ ام۱۶ جای خود را به عنوان سلاح سازمانی اصلی ارتش آمریکا به تفنگ کارابین ام۴ واگذار کرده که در واقع نسخه کوتاه شده ام۱۶ آ۲ است.

 

دقت و نواخت تیر (تعداد شلیک در دقیقه) ام۱۶، بالاتر از تفنگ‌های رقیبی همچون ژ۳، اف‌ان فال و کلاشینکف است. کالیبر مسلسل ام۱۶، ۵٫۵۶ است و به روش غیر مستقیم توسط گاز باروت حاصل از شلیک مسلح می‌شود و سیستم قفل گلنگدن آن بصورت چرخ‌دنده‌ای طراحی شده است.

 

حالات شلیک : ۱- تک تیر ، ۲- سه تیر (three-round burst ) ( در این حالت با هر بار فشار دادن ماشه سه تیر شلیک می‌شود . از مزیتهای آن در نشانه گیری است که با یک بار نشانه گیری دقیق، می‌توان سه تیر به سمت دشمن شلیک کرد ) ، ۳- رگبار ( حالت رگبار در مدل ام۴آ۱ وجود دارد که در این مدل حالت سه تیر وجود ندارد )

مشخصات

 

طول اسلحه : ۸۵۰٫۹ میلیمتر ( ۳۳٫۵ اینچ )

 

طول لوله : ۳۶۸٫۳ میلیمتر ( ۱۴٫۵ اینچ ) ( لوله این اسلحه در نوع ام۴آ۱ سنگین تر بوده و دارای مقاومت بیشتری نسبت به گرما در آتش مداوم در حالت رگبار است )

 

وزن اسلحه بدون خشاب : ۲٫۹۴ کیلوگرم ( ۶٫۵ پوند )

 

وزن اسلحه با خشاب : ۳٫۴ کیلوگرم ( ۷٫۵ پوند )

 

برد مؤثر : ۳۶۰ متر

 

برد نهایی : ۳۶۰۰ متر

 

میزان آتش : ۷۰۰ الی ۹۵۰ تیر در دقیقه

 

سرعت گلوله در سرلوله ( سرعت اولیه گلوله ) : ۹۵۰ متر بر ثانیه ( ۲۹۷۰ فوت بر ثانیه )

 

خشاب : ۳۰ تایی

 

كاليبر كوچك بودن اين اسلحه از معايب آن است.

 

+ نوشته شده در  شنبه سوم تیر 1391ساعت 22:56  توسط محمد پیرزادی  |